گامی بزرگ برای حفظ امنیت غذایی و تولید پایدار: فعالیت ۲۳ کارخانه خوراک دام در زنجان
تولید خوراک دام و طیور، ستون اصلی امنیت غذایی زنجان
در شرایطی که امنیت غذایی یکی از محورهای کلیدی توسعه هر استان محسوب می‌شود، استان زنجان با فعالیت ۲۳ کارخانه خوراک دام و طیور توانسته جایگاه ویژه‌ای در زنجیره تولید و تأمین مواد پروتئینی کشور پیدا کند.
به گفته علی اشرفی، مدیرکل دامپزشکی استان زنجان، نظارت مستمر بر عملکرد این کارخانه‌ها تضمین می‌کند که محصول نهایی با بالاترین کیفیت به مرغداری‌ها و در نهایت به سفره مردم برسد.
اشرفی در جریان بازدید از یکی از بزرگ‌ترین و مجهزترین واحدهای تولید خوراک دام در زنجان اظهار داشت:
«هدف اصلی ما، نظارت دقیق بر تمامی مراحل تولید خوراک دام و طیور است تا اطمینان حاصل شود که دان مصرفی در مرغداری‌ها از استانداردهای بهداشتی و تغذیه‌ای لازم برخوردار است.»
ظرفیت تولید چشمگیر در صنعت خوراک دام زنجان
استان زنجان در سال‌های اخیر شاهد رشد قابل‌توجهی در ظرفیت تولید خوراک دامی بوده است. به گفته مدیرکل دامپزشکی استان، تنها یکی از کارخانه‌های فعال در این حوزه دارای ظرفیت ۱۰ هزار تن خوراک دام و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ تن خوراک طیور در سال است.
این حجم تولید، نشان‌دهنده اهمیت زنجان به عنوان یکی از قطب‌های تولید خوراک دام در کشور است؛ چراکه کیفیت خوراک مستقیماً با کیفیت گوشت، شیر و تخم‌مرغ تولیدی در ارتباط است.
کارشناسان معتقدند که تأمین خوراک باکیفیت، یکی از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره ارزش در صنعت دام و طیور است و سرمایه‌گذاری در این حوزه به‌طور مستقیم بر سلامت عمومی جامعه تأثیر می‌گذارد.
نظارت دامپزشکی؛ تضمین سلامت از مزرعه تا سفره
دامپزشکی استان زنجان با اجرای طرح‌های نظارتی دقیق، از سلامت مواد اولیه ورودی تا محصول نهایی در کارخانه‌ها اطمینان حاصل می‌کند.
این نظارت شامل بررسی ترکیبات خوراک، کیفیت غلات و افزودنی‌ها، شرایط انبارداری و حتی حمل‌ونقل خوراک به مرغداری‌هاست.
اشرفی در همین زمینه گفت:
«دامپزشکی با نظارت مستقیم خود بر تولید در کارخانه‌ها تلاش می‌کند تا بهترین و باکیفیت‌ترین دان به مرغداری‌ها برسد و در نتیجه شاهد عرضه مرغ سالم و باکیفیت به مصرف‌کنندگان باشیم.»
وی افزود که یکی از اهداف اصلی این نظارت‌ها، پیشگیری از ورود خوراک آلوده یا غیراستاندارد به چرخه تولید است؛ چرا که چنین خوراکی‌ها می‌تواند سلامت دام، طیور و در نهایت مردم را به خطر بیندازد.
نقش کارخانه‌های خوراک دام در شرایط بحرانی
در سال‌های اخیر، با بروز مشکلات اقتصادی، نوسانات ارزی و کمبود برخی نهاده‌های وارداتی، تأمین خوراک دام به چالشی جدی برای صنعت دامپروری تبدیل شد. در چنین شرایطی، وجود واحدهای تولیدی داخلی با ظرفیت بالا، نقش حیاتی در حفظ تعادل بازار و پایداری تولید ایفا کرده است.
مدیرکل دامپزشکی زنجان با اشاره به همین موضوع تأکید کرد:
«این کارخانه‌ها در برهه‌های حساس، به‌ویژه در زمان کمبود نهاده‌ها، با افزایش ظرفیت تولید و همکاری نزدیک با دستگاه‌های اجرایی، به حفظ امنیت غذایی کشور کمک کرده‌اند.»
به گفته او، پایداری در زنجیره تأمین خوراک، یکی از مهم‌ترین عوامل ثبات قیمت مرغ و گوشت قرمز در بازار است و همکاری بخش خصوصی با دستگاه‌های نظارتی، نقش کلیدی در این زمینه دارد.
سلامت تغذیه مردم؛ هدف نهایی زنجیره تولید
در ادامه این بازدید، حجت‌الاسلام مرتضی عبدالله‌نژادملکی، نماینده ولی‌فقیه در اداره کل دامپزشکی استان زنجان، بر اهمیت نقش دامپزشکی در سلامت جامعه تأکید کرد و گفت:
«سلامت غذا ارتباط مستقیم با سلامت مردم دارد و مجموعه دامپزشکی با نظارت بر خوراک دام و فرآورده‌های دامی، نقش مؤثری در تحقق امنیت غذایی و سلامت تغذیه مردم ایفا می‌کند.»
او با اشاره به آیات قرآن کریم درباره مصرف خوراک‌های پاک و سالم افزود:
«خداوند در قرآن فرموده است که انسان‌ها از نعمت‌های پاکیزه بهره ببرند؛ و این همان مسیری است که دامپزشکی در آن گام برمی‌دارد تا غذای سالم به سفره مردم برسد.»
اشتغال‌زایی و ارزش افزوده اقتصادی
واحدهای تولید خوراک دام و طیور در استان زنجان علاوه بر نقش حیاتی در امنیت غذایی، در زمینه اشتغال‌زایی نیز تأثیر چشمگیری داشته‌اند.
به گفته مدیریت یکی از این کارخانه‌ها، علی‌رغم چالش‌های اقتصادی، این مجموعه با ۴۲۰ نیروی کار بیمه‌شده فعالیت خود را ادامه داده است که ۶۰ نفر از آنان دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکتری هستند.
این آمار نشان می‌دهد که صنعت خوراک دام در زنجان نه‌تنها اشتغال مستقیم ایجاد کرده، بلکه بستر مناسبی برای حضور نیروهای متخصص و دانشگاهی در بخش تولید فراهم آورده است.
آینده صنعت خوراک دام در زنجان
با توجه به ظرفیت‌های فعلی، انتظار می‌رود صنعت خوراک دام زنجان در سال‌های آینده با توسعه فناوری‌های نوین و افزایش بهره‌وری، سهم بیشتری در تأمین نهاده‌های دامی کشور ایفا کند.
کارشناسان تأکید دارند که توسعه زیرساخت‌های تحقیق و توسعه (R&D)، استفاده از افزودنی‌های طبیعی و بهبود ترکیبات تغذیه‌ای می‌تواند این صنعت را به سمت پایداری و رقابت‌پذیری بیشتر سوق دهد.
مدیرکل دامپزشکی استان زنجان نیز در پایان ابراز امیدواری کرد که با همکاری نزدیک میان دولت، بخش خصوصی و نهادهای علمی، مسیر رشد پایدار این صنعت ادامه یابد و زنجان به یکی از قطب‌های اصلی تولید خوراک دام در ایران تبدیل شود.
❓ پرسش‌ها و پاسخ‌های متداول
۱. چند کارخانه خوراک دام در استان زنجان فعال هستند؟
در حال حاضر ۲۳ کارخانه خوراک دام و طیور در استان زنجان فعالیت می‌کنند که تحت نظارت مستقیم اداره کل دامپزشکی استان هستند.
۲. ظرفیت تولید سالانه خوراک دام در زنجان چقدر است؟
ظرفیت تولید در یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌های استان حدود ۱۰ هزار تن خوراک دام و ۳۶ هزار و ۵۰۰ تن خوراک طیور در سال است.
۳. نقش دامپزشکی در نظارت بر تولید خوراک دام چیست؟
دامپزشکی بر تمام مراحل تولید، از مواد اولیه تا محصول نهایی نظارت دارد تا از کیفیت، ایمنی و سلامت خوراک اطمینان حاصل کند.
۴. صنعت خوراک دام چه تأثیری بر اشتغال استان دارد؟
این صنعت بیش از ۴۲۰ فرصت شغلی مستقیم در استان ایجاد کرده و زمینه حضور نیروهای متخصص دانشگاهی را فراهم کرده است.
۵. مهم‌ترین هدف از توسعه کارخانه‌های خوراک دام در زنجان چیست؟
هدف اصلی، تأمین خوراک سالم و باکیفیت برای دام و طیور، حفظ امنیت غذایی و ارتقای سلامت جامعه است.