در حالی که کشور طی ماههای اخیر با شیوع گسترده سویه جدید تب برفکی مواجه بوده، مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان تولیدکننده واکسن میگوید: «ما واکسن سویه جدید را تولید کرده بودیم، اما مجوز تولید داخلی زمانی صادر شد که واکسن وارداتی ثبت شد؛ واکسنی که از ترکیه آمده است.» این موضوع به بحثی جدی درباره نادیدهگرفتن توان داخلی و تأخیر در استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان تبدیل شده است. منبع خبر
🧩 چگونگی آغاز بحران؛ هشدارهایی که نادیده ماندند
🌍 ورود ویروس از عراق و هشدار سازمانهای بینالمللی
به گفته مدیرعامل این شرکت، گزارشهای اولیه از اواخر پاییز گذشته نشان میداد ویروسی جدید از گلههای وارداتی آفریقا در عراق منتشر شده است. سازمانهای FAO و OIE نیز هشدارهایی رسمی به کشورهای منطقه—including ایران—ارسال کرده بودند.
🧫 نمونهبرداری و تحقیقات میدانی
پژوهشگران ایرانی با حضور در عراق نمونهبرداری انجام دادند، اما با وجود اطلاعات اولیه،
او میگوید:
«ایران میتوانست خیلی زودتر برای مقابله با این سویه آماده باشد.»
🏭 ظرفیت تولید داخل؛ آماده اما بدون مجوز
🧬 درخواست مجوز از اردیبهشت؛ پاسخ: منتظر واکسن وارداتی بمانید
به گفته سجاد پزشکی، شرکت او از اردیبهشتماه درخواست مجوز تولید واکسن سویه «سطح یک» را ارائه کرده بود، اما سازمان دامپزشکی اعلام کرده است:
🔗 «ابتدا باید واکسن وارداتی ثبت شود، سپس واکسن داخلی.»
او این شرط را غیرمنطقی و ضربهزننده به تولید داخلی توصیف میکند.
🧪 تجربه موفق سال ۱۴۰۲
این شرکت در سال ۱۴۰۲ تنها تولیدکننده واکسن سویه سطح دو بوده و این واکسن اکنون در کشور مصرف میشود.
به گفته او:
«تمام زیرساختهای لازم برای تولید سریع واکسن جدید نیز وجود داشت.»
🌱 ماجرای بذر واکسن؛ حلقهای که همه چیز را متوقف کرد
🧫 بذر واکسن فقط باید توسط سازمان دامپزشکی یا مؤسسه رازی تولید شود
سازمان دامپزشکی بر تولید بذر تنها در بخش دولتی اصرار دارد؛ موضوعی که مدیرعامل این شرکت معتقد است ظرفیت بخش خصوصی را کامل نادیده میگیرد.
📦 اما نکته مهمتر…
این شرکت میگوید:
✔️ بذر سویه سطح یک را شهریورماه تحویل دادهایم
✔️ بذر توسط سازمان تست و تأیید شده
✔️ اما آنها تنها اجازه تولید برای صادرات صادر کردهاند!
«یعنی واکسنی که برای آفریقا اجازه تولید دارد، برای دامداران ایرانی اجازه توزیع ندارد.»
🐄 شیوع گسترده؛ دامداران درخواست دارند، مجوزی صادر نمیشود
🚨 افزایش ابتلا در تهران و استانها
از اواخر شهریور و اوایل مهر، شیوع تب برفکی شدت گرفته و دامداران، دریافت واکسن داخلی را مطالبه کردهاند.
اما شرکت تولیدکننده پاسخ داده:
«مجوز ما فقط صادراتی است. توزیع داخلی باید با دستور سازمان دامپزشکی انجام شود.»
با وجود جلسات متعدد، این اتفاق هنوز رخ نداده و همه چیز «به بعد از تأیید بذر مؤسسه رازی» موکول شده است.
🔧 شرکت دانشبنیان: میتوانستیم خسارت را کم کنیم
مدیرعامل این شرکت میگوید:
🧷 اگر این اقدامات زودتر انجام میشد:
بذر واکسن در اختیار تولیدکننده داخلی قرار میگرفت
ظرفیت بخش خصوصی و مؤسسه رازی فعال میشد
واکسن زودتر وارد بازار میشد
بخشی از خسارتهای دامداران کاهش مییافت
او تأکید میکند:
«تولید واکسن وظیفه ماست؛ اما بدون تحویل بذر و صدور مجوز، نمیتوانیم کاری انجام دهیم.»
🧭 جمعبندی
پرونده واکسن تب برفکی، بهخوبی نشان میدهد که تناقض در سیاستگذاری، بیاعتمادی به بخش خصوصی و تأخیر در تصمیمگیری میتواند کشور را در برابر بیماریهای دامی آسیبپذیر کند؛ در حالی که ظرفیت داخلی برای تولید واکسن، پیش از ورود واکسن خارجی، وجود داشته و تأیید هم شده بود.
این موضوع اکنون به مطالبه جدی دامداران، شرکتهای دانشبنیان و فعالان صنعت دام و طیور تبدیل شده است: