توقف فروش مدت‌دار نهاده های دام و طیور؛ شوک جدید به زنجیره تامین طیور
بازار نهاده‌های دام و طیور با یک تصمیم تازه وارد مرحله‌ای پرابهام شده است. بر اساس اطلاعیه رسمی شرکت اصلی واردکننده نهاده‌های دامی، از تاریخ ۱۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ کلیه فروش‌های این شرکت صرفاً به‌صورت نقدی انجام خواهد شد و هرگونه فروش مدت‌دار به‌طور کامل متوقف می‌شود.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که بخش قابل توجهی از تولیدکنندگان دام و طیور، به‌ویژه واحدهای کوچک و متوسط، طی ماه‌های اخیر به فروش‌های اعتباری و مدت‌دار به‌عنوان یکی از ابزارهای مدیریت نقدینگی وابسته بوده‌اند.
ابطال کامل قراردادهای قبلی؛ نقطه حساس اطلاعیه
نکته‌ای که بیش از همه توجه فعالان صنعت را جلب کرده، ابطال کلیه قراردادها و توافقات منعقدشده پیش از ۱۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ است. در متن اطلاعیه تصریح شده که:
تمامی قراردادهای پیشین از درجه اعتبار ساقط هستند
هیچ‌گونه تعهدی نسبت به توافقات قبلی وجود ندارد
اجرای قراردادهای منعقدشده متوقف خواهد شد
این بند از اطلاعیه، عملاً اصل تعهدپذیری بلندمدت را در تعاملات تجاری زیر سؤال می‌برد و نگرانی‌هایی جدی درباره امنیت قراردادها در بازار نهاده‌های دام و طیور ایجاد کرده است.
دلیل اعلام‌شده شرکت واردکننده چیست؟
شرکت مدلل در توضیح این تصمیم اعلام کرده است که اقدام انجام‌شده با هدف:
صیانت از حقوق مجموعه
پیشگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی
و در شرایط خاص و ناگزیر بازار
اتخاذ شده و این تصمیم علی‌رغم عدم تمایل مجموعه، به دلیل شرایط حاکم بر بازار نهاده‌ها اجرایی شده است.
واکنش فعالان صنعت؛ نگرانی از بی‌ثباتی قراردادها
فعالان صنعت دام و طیور معتقدند اگرچه چالش‌های بازار، نوسانات ارزی و ریسک‌های اعتباری قابل درک است، اما ابطال یک‌طرفه قراردادها می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری داشته باشد؛ از جمله:
افزایش بی‌اعتمادی در زنجیره تأمین
اختلال در برنامه‌ریزی تولیدکنندگان
فشار مضاعف بر نقدینگی واحدهای تولیدی
افزایش هزینه تمام‌شده گوشت، مرغ و تخم‌مرغ
به باور کارشناسان، ثبات در قراردادها یکی از پایه‌های اصلی امنیت تولید و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و دامپروری است.
آیا این روند در بازار نهاده ها معمول است؟
یکی از پرسش‌های اساسی مطرح‌شده در پی این اطلاعیه آن است که آیا ابطال کامل تعهدات قبلی می‌تواند به یک رویه معمول در بازار نهاده‌های دام و طیور تبدیل شود؟
کارشناسان حقوقی و اقتصادی تأکید می‌کنند که تداوم چنین تصمیماتی، بدون وجود سازوکارهای شفاف و جبرانی، می‌تواند:
اعتبار قراردادهای تجاری را تضعیف کند
ریسک فعالیت اقتصادی را افزایش دهد
و در نهایت، تولید پایدار را با تهدید جدی مواجه سازد
جمع‌بندی
توقف فروش مدت‌دار نهاده‌های دام و طیور و ابطال قراردادهای پیشین، اگرچه با استناد به شرایط خاص بازار انجام شده، اما بدون تردید آثار مهمی بر زنجیره تامین طیور، تولید و امنیت غذایی کشور خواهد داشت. فعالان صنعت امیدوارند با گفت‌وگوی سازنده میان واردکنندگان، تولیدکنندگان و نهادهای مرتبط، راهکاری متوازن برای مدیریت ریسک‌ها و حفظ ثبات بازار نهاده‌ها شکل بگیرد.