بازار گوشت قرمز ایران طی دو تا سه هفته گذشته با افزایش محسوس قیمت‌ها روبه‌رو شده است؛ موضوعی که نگرانی مصرف‌کنندگان را تشدید کرده است.
در این میان، وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر افزایش واردات و کنترل عرضه وعده داده است که نوسانات قیمتی به‌زودی مهار خواهد شد. اما آیا این اقدامات می‌تواند بازار گوشت را به ثبات برساند؟
🔸 افزایش قیمت گوشت؛ نتیجه حذف ارز ترجیحی
رضا سالمی، دبیر انجمن واردکنندگان فرآورده‌های خام دامی، یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت گوشت قرمز را حذف ارز ترجیحی عنوان می‌کند. به گفته او، پیش از حذف این ارز، واردات گوشت منجمد با ارز دولتی انجام می‌شد و قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم گوشت حدود ۸۵ هزار تومان بود.
اما اکنون واردکنندگان مجبور به تأمین ارز از طریق ارز نیمایی یا بازار ثانویه هستند که هزینه واردات را به حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان در هر کیلوگرم رسانده است. این افزایش هزینه، مستقیماً به قیمت نهایی گوشت در بازار منتقل شده و فشار مضاعفی بر مصرف‌کنندگان وارد کرده است.
🔸 کاهش واردات گوشت قرمز و برهم خوردن توازن عرضه و تقاضا
سالمی عامل دوم افزایش قیمت را کاهش محسوس واردات گوشت قرمز در ماه‌های اخیر می‌داند. بر اساس آمار ارائه‌شده:
تولید داخلی گوشت قرمز کشور سالانه حدود ۵۰ تا ۵۵ هزار تن است
واردات معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تن بوده و مجموعاً نیاز بازار را تأمین می‌کند
با این حال، در ۱۰ ماه گذشته روند واردات به‌شدت کاهش یافته است. در حالی که سال گذشته حدود ۲۰ هزار تن گوشت وارد کشور شد، امسال تا پایان ماه هشتم تنها ۵ هزار تن وارد شده که نشان‌دهنده کاهش حدود ۱۵ هزار تنی واردات است؛ عاملی که به‌طور مستقیم باعث کمبود عرضه و افزایش قیمت‌ها شده است.
🔸 افزایش واردات؛ امیدواری به ثبات بازار
دبیر انجمن واردکنندگان فرآورده‌های خام دامی با اشاره به اقدامات جدید وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد که در ماه‌های اخیر، روند واردات دوباره افزایشی شده است.
به گفته او:
در ماه نهم سال جاری حدود ۸۵۰۰ تن گوشت وارد کشور شده
در ماه دهم این رقم به حدود ۹۲۰۰ تن رسیده است
پیش‌بینی می‌شود در ماه یازدهم، واردات به حدود ۱۰ هزار تن برسد
این افزایش واردات می‌تواند به تعادل بازار کمک کرده و در صورت تداوم، قیمت گوشت قرمز در ماه‌های آینده به سمت ثبات حرکت کند.
🔸 تأثیر کالابرگ و افزایش تقاضا بر قیمت گوشت قرمز
سالمی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر اجرای طرح کالابرگ و افزایش تقاضا گفت: افزایش تقاضا در کوتاه‌مدت می‌تواند باعث رشد قیمت شود، اما در ادامه اجرای طرح، انتظار می‌رود تقاضای بازار به تعادل برسد.
او تأکید کرد که برای حفظ ثبات بازار، حداقل ۱۵ هزار تن واردات ماهانه ضروری است؛ رقمی که می‌تواند هم پاسخگوی تقاضا باشد و هم از نوسانات شدید قیمتی جلوگیری کند.
🔸 موانع واردات و تصمیمات جدید وزارت جهاد کشاورزی
به گفته سالمی، بخشی از مشکلات بازار به موانع وارداتی بازمی‌گردد. بسیاری از واردکنندگان به دلیل:
عدم تخصیص ارز دولتی
افزایش نرخ ارز
از چرخه واردات خارج شده‌اند. همچنین برخی شرکت‌ها با وجود توان مالی، به دلیل نداشتن سابقه ثبت سفارش، امکان فعالیت نداشته‌اند.
این محدودیت‌ها باعث کاهش عرضه و در نتیجه افزایش قیمت‌ها شد. با این حال، وزارت جهاد کشاورزی اخیراً با حذف سقف واردات و تسهیل فرآیند ثبت سفارش تلاش کرده است مسیر واردات را هموار کند.
🔸 جمع‌بندی: آیا باید منتظر کاهش قیمت گوشت بود؟
بر اساس اظهارات دبیر انجمن واردکنندگان نهاده‌های خام دامی، افزایش قیمت گوشت قرمز نتیجه هم‌زمان دو عامل اصلی بوده است:
افزایش قیمت تمام‌شده واردات
کاهش واردات و برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا
در صورتی که وزارت جهاد کشاورزی طی دو ماه آینده همکاری لازم را با شرکت‌های بازرگانی دارای توان مالی و لجستیکی داشته باشد، واردات منظم گوشت امکان‌پذیر خواهد شد و بازار به سمت ثبات حرکت می‌کند. در این شرایط، نگرانی‌ها درباره کمبود یا گرانی شدید گوشت قرمز کاهش خواهد یافت.
❓ پرسش‌های متداول
۱. چرا قیمت گوشت قرمز در هفته‌های اخیر افزایش یافته است؟
افزایش قیمت گوشت به دلیل حذف ارز ترجیحی و افزایش هزینه واردات، همراه با کاهش محسوس واردات و کمبود عرضه رخ داده است.
۲. آیا واردات گوشت می‌تواند قیمت‌ها را کاهش دهد؟
بله، در صورت تداوم واردات منظم و کافی (حداقل ۱۵ هزار تن در ماه)، بازار به تعادل می‌رسد و قیمت‌ها تثبیت می‌شوند.
۳. نقش ارز نیمایی در گرانی گوشت چیست؟
تأمین ارز از طریق بازار نیمایی یا ثانویه باعث افزایش قیمت تمام‌شده واردات شده و مستقیماً روی قیمت مصرف‌کننده اثر گذاشته است.
۴. طرح کالابرگ چه تأثیری بر بازار گوشت دارد؟
کالابرگ در کوتاه‌مدت می‌تواند تقاضا را افزایش دهد، اما در بلندمدت انتظار می‌رود به تعادل مصرف کمک کند.
۵. آیا احتمال کاهش قیمت گوشت در ماه‌های آینده وجود دارد؟
در صورت رفع موانع واردات و افزایش عرضه، احتمال تثبیت و حتی کاهش نسبی قیمت‌ها در ماه‌های آینده وجود دارد.