صنعت طیور: چالش‌ها و فرصت‌های سال ۲۰۲۵
طبق اعلام انجمن طیور آفریقای جنوبی (SAPA)، نگرش امیدوارانه نسبت به سال ۲۰۲۵ همچنان پابرجاست، علی‌رغم چالش‌ها و عدم قطعیت‌های موجود. نگرانی اصلی در این میان، شیوع آنفلوآنزای طیوری پروازی به رده بالای اولویت‌ها قرار دارد.
صنعت طیور داخلی به ارزش روزانه ر۶۵ میلیارد راند (معادل ۳.۳۶ میلیارد یورو) به عنوان یک دارایی استراتژیک ملی شناخته می‌شود و دومین بخش بزرگ کشاورزی کشور است. در همین حال، این بخش بزرگترین کارفرما در آفریقای جنوبی به‌شمار می‌آید که تقریبا ۵۸٬۰۰۰ نفر را در سراسر زنجیره ارزش به خود مشغول کرده است.
وضعیت کشتار و ظرفیت توسعه
با وجود کشتار هفته‌ای ۲۱.۵ میلیون مرغ، صنعت طیور با سرمایه‌گذاری‌های قابل توجه سعی در افزایش ظرفیت کشتار از ۱۹.۵ میلیون به ۲۲.۵ میلیون مرغ در هفته داشته است. با این حال، بخشی از ظرفیت به دلیل زمان لازم برای بهبود وضع برخی مزارع پس از شیوع آنفلوآنزای طیوری پروازی در سال ۲۰۲۳ به حالت بیکار ماندن واگذار شده است؛ چرا که بسیاری از دامداران به دلیل نگرانی از احتمال بروز مجدد شیوع یا واردات، تمایلی به افزایش تولید ندارند.
- افزایش ظرفیت کشتار از ۱۹.۵ به ۲۲.۵ میلیون مرغ در هفته
- بروز شیوع آنفلوآنزای طیوری پروازی در سال ۲۰۲۳
- نگرانی‌های مرتبط با واردات و بروز مجدد بحران
برنامه‌های واکسیناسیون و مقابله با آنفلوآنزا
تلاش‌ها برای اجرای برنامه‌های واکسیناسیون گسترده جهت مقابله با آنفلوآنزای طیوری و جلوگیری از فاجعه‌های آتی تاکنون با چالش‌هایی مواجه شده است. تا کنون هیچ مزرعه‌ای نتوانسته استانداردهای سفت و سخت بیواشوریتی لازم برای دریافت تاییدیه واکسیناسیون را رعایت کند، موضوعی که به گفته SAPA، معضل مهمی برای صنعت به حساب می‌آید.
بدون واکسیناسیون، این بخش همچنان در معرض خطر قرار دارد، به‌ویژه در شرایطی که شاخص خطر، همچنان قرمز است. SAPA بیان می‌کند که دو نوع از سویه‌های پروازی آنفلوآنزا در شیوع سال ۲۰۲۳، یعنی H5N1 و H7N6، باعث بدترین بحران در تاریخ کشور شده‌اند؛ در این میان، سویه H7N6 دچار جهش‌های قابل توجهی شده و برای اولین بار در منطقه مشاهده گردیده است. در حال حاضر، سه واکسن H5 برای واردات تایید شده است، اما با توجه به پروتکل‌های آزمایشی الزامی، واکسن‌های H7 ماه‌ها از دریافت تایید دور هستند.
به گفته SAPA، مذاکرات هفتگی با دولت همچنان ادامه دارد؛ اما یافتن راه‌حل عملی و قابل اجرا همچنان دشوار است. این سازمان از وزیر کشاورزی، جان استنهویسن، درخواست می‌کند تا در روند اجرای واکسیناسیون، جبران خسارات ناشی از کشتار مرغ‌ها و ارائه تسهیلات برای واکسیناسیون، نقش فعال داشته باشد.
توجه: با آغاز زودهنگام فصل آنفلوآنزای طیوری در اروپا و شیوع تند آن، به همراه تعطیلی سه ایالت دیگر در ایالات متحده طی ماه گذشته، ضرورت واکسیناسیون برای جلوگیری از شیوع مشابه کاملاً حس می‌شود، چرا که پروتکل‌های استاندارد بیواشوریتی حتی به‌رغم سختگیرانه بودن، قادر به مهار کامل شیوع نمی‌باشند.
تغییرات در واردات طیور
منظر واردات طیور نیز دستخوش تغییرات شده است. در حالی که مجموع واردات مرغ از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ افزایش یافته، واردات برش‌های استخوان‌دار کاهش یافته‌اند. این افزایش عمدتاً به دلیل رشد واردات گوشت دچار جداسازی مکانیکی (MDM) و offal (احشاء) بوده که مشمول تعرفه نمی‌شوند.
SAPA همچنین اشاره می‌کند که آرژانتین، به‌عنوان کشوری که از اقدامات ضد دامپینگ معاف است، آخرین کشور واردکننده مرغ ارزان به بازار آفریقای جنوبی محسوب می‌شود و این امر فشارهایی را بر تولیدکنندگان بومی وارد کرده است.
- افزایش واردات مرغ کلی در مقابل کاهش واردات برش‌های استخوان‌دار
- رشد واردات MDM و offal
- رقابت فزاینده با واردات آرژانتینی
پیشرفت‌های صادرات طیور
در حوزه صادرات طیور، پیشرفت‌هایی حاصل شده است. برنامه‌های نظارت بر باقیمانده‌ها ارائه شده و انتظار می‌رود بازرسی‌هایی از سوی ایالات متحده، بریتانیا و عربستان سعودی طی ماه‌های آتی صورت گیرد. این بازرسی‌ها گامی حیاتی در جهت دستیابی به بازارهای بریتانیا، اتحادیه اروپا و عربستان سعودی محسوب می‌شود، به‌طوری که محصولات پخته مرغ مانند سینه مرغ، در صدر این تلاش‌ها قرار دارند. در حال حاضر صادرات مرغ خام به این بازارها برنامه‌ریزی نشده است.
افزایش هزینه‌های خوراک و تأثیر آن بر تولید
قیمت ذرت و سویا که از اجزای اصلی خوراک هستند، همچنان به‌عنوان یک نگرانی مطرح است. SAPA اذعان دارد که سال ۲۰۲۴ شاهد بهبود کارایی عملیاتی به دلیل کاهش هزینه‌های خوراک و کاهش قطعی برق بوده است، اما چالش‌هایی نظیر تخریب زیرساخت‌ها و افزایش هزینه‌های انرژی همچنان تولیدکنندگان را به چالش می‌کشد.
اگرچه میانگین قیمت تولید برای مرغ‌های بریلر در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته و مقداری راحتی را به همراه داشته است، اما تولیدکنندگان همچنان به دلیل عدم وجود پروتکل‌های واکسیناسیون و جبران خسارات کشتار، محتاط عمل کرده و بیشتر بر بهبود وضعیت ناشی از مشکلات سال ۲۰۲۳ تمرکز دارند.
تقاضا برای معافیت مالیات بر ارزش افزوده بر مرغ
مصرف‌کنندگان آفریقای جنوبی همچنان تحت فشارهای مالی سنگینی قرار دارند و افزایش قیمت‌های خا‌ردی تاثیر زیادی بر خرید مواد غذایی دارد. به منظور مقابله با این وضعیت، SAPA به همراه انجمن واردکنندگان AMIE و دیگر ذینفعان، درخواست معافیت از مالیات بر ارزش افزوده (VAT) برای برش‌های غذایی منجمد و offal مرغ را مطرح کرده است. اتخاذ چنین اقداماتی می‌تواند تسکین لازم را برای خانواده‌های کم‌درآمد فراهم نموده و از سوی دیگر حمایت لازم را از تولیدکنندگان بومی در جهت عرضه محصولات مرغی مقرون به صرفه به عمل آورد.
- افزایش قیمت‌های خرده‌فروشی بر مواد غذایی
- درخواست معافیت از VAT برای برش‌های منجمد مرغ و offal
- پشتیبانی از تولیدکنندگان بومی برای تأمین محصولات با قیمت مناسب
در مجموع، نکات کلیدی مطرح شده در این گزارش نشان‌دهنده تلاشی مستمر جهت افزایش ظرفیت، مقابله با تهدیدات ناشی از آنفلوآنزا، تعدیل واردات و صادرات، و مدیریت چالش‌های هزینه خوراک در صنعت طیور آفریقای جنوبی است.
