تخصیص تسهیلات حمایتی برای دامداران؛ برنامه جامع دولت برای تقویت تولید دام و کاهش هزینه نهاده های دامی
در سال‌های اخیر صنعت دام کشور با چالش‌هایی مانند کمبود نهاده دامی، افزایش هزینه خوراک دام، خشکسالی و فشار مالی بر دامداران روستایی و عشایری مواجه شده است. به همین دلیل، وزارت جهاد کشاورزی برنامه‌ای گسترده برای حمایت از دامداران و تأمین سرمایه در گردش تدوین کرده است. تخصیص ۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات بخشی از این برنامه ملی برای تقویت زنجیره تولید دام، کاهش وابستگی به واردات نهاده دامی و افزایش توان تولید گوشت و شیر در کشور است. منبع خبر
اختصاص ۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات سرمایه در گردش به دامداران
به گفته میرطاهری، مشاور معاونت تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، در قالب طرح جدید حمایت از دامداران:
۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات سرمایه در گردش
به دامداران روستایی و عشایری
در تمام استان‌ها در حال توزیع است
و این روند تا سال ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت.
این تسهیلات به‌صورت هدفمند برای تأمین نهاده دامی، بهبود مدیریت تولید، نگهداری و پرواربندی دام پرداخت می‌شود. کلیدواژه‌های مهم مانند دام، نهاده دامی، تسهیلات دامداری در این بخش نقش محوری دارند.
حمایت از عشایر با تولید قراردادی تا سقف یک میلیون رأس دام
بر اساس تفاهم‌نامه جدید میان:
وزارت جهاد کشاورزی
سازمان امور عشایر
اتحادیه پرورش‌دهندگان دام سبک عشایری
قرار است تولید قراردادی دام سبک توسعه یابد.
مزایای اصلی این برنامه:
تأمین نهاده دامی برای عشایر
پوشش حمایتی تا سقف یک میلیون رأس دام سبک
خرید تضمینی دام‌های پروار شده
امکان استفاده از دام‌ها برای تنظیم بازار توسط شرکت پشتیبانی امور دام
این طرح با هدف کاهش هزینه نهاده، افزایش درآمد عشایر و ایجاد امنیت غذایی اجرا می‌شود.
افزایش راندمان تولیدمثل گوسفند با برنامه اصلاحی
وزارت جهاد کشاورزی اجرای برنامه ملی ارتقای تولیدمثل دام سبک را آغاز کرده است.
در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۴۰ هزار رأس گوسفند
و در سال جاری ۱ میلیون رأس گوسفند
تحت پوشش برنامه بهبود تولیدمثل قرار گرفته‌اند.
هدف این برنامه:
افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی راندمان بره‌گیری
افزایش تولید گوشت قرمز
کاهش هزینه نهاده به دلیل تولید بیشتر نسبت به هزینه‌کرد ثابت
افزایش بهره‌وری تولیدمثل یکی از کم‌هزینه‌ترین راهکارها برای جبران گرانی نهاده‌های دامی است.
اصلاح نژاد گوسفند و بز؛ زیرساخت تولید پایدار دام
یکی دیگر از محورهای اصلی برنامه، اصلاح نژاد دام‌های مولد است.
هم‌اکنون ۵۰۰ هزار رأس گوسفند و بز زیر پوشش برنامه‌های اصلاح نژاد قرار دارند.
اصلاح نژاد موجب:
افزایش رشد دام
کاهش مصرف نهاده
افزایش مقاومت در برابر بیماری‌ها
تولید گوشت و شیر بیشتر
سودآوری بیشتر دامداری روستایی و عشایری می‌شود.
جایگاه ایران در پرورش گاو شیری
میرطاهری اعلام کرد که:
«ایران در پرورش گاو شیری صنعتی در زمره کشورهای پیشرو جهان قرار دارد.»
همچنین نژادهای سنتزی گاو شیری با هدف افزایش راندمان، کاهش مصرف نهاده دامی و افزایش توان تولید شیر در مناطق روستایی در حال توسعه هستند.
مدیریت خوراک دام در شرایط خشکسالی
خشکسالی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زنجیره تأمین خوراک دام است.
در سال‌های پر بارندگی:
زمین‌های دیم مقدار زیادی کاه، کلش و علوفه باقی‌مانده تولید می‌کنند.
اما در دوره خشکسالی:
خوراک دام از پسماندهای زراعی و باغی مانند
پسته
سیب
گوجه‌فرنگی
قابل تأمین است. استفاده از ضایعات کشاورزی در زمان کمبود نهاده دامی، راهکاری مؤثر برای کاهش هزینه‌هاست.
چرا قیمت گوشت قرمز افزایش یافته است؟
به گفته مشاور معاونت تولیدات دامی، عوامل اصلی افزایش قیمت گوشت عبارتند از:
هزینه خوراک دام (اصلی‌ترین و پر سهم‌ترین هزینه)
هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل
افزایش قیمت دارو و مکمل‌ها
هزینه نیروی انسانی
سرمایه‌گذاری و هزینه نگهداری دام
سهم خوراک دام از کل هزینه‌ها:
| نوع دامداری | سهم هزینه خوراک دام |
|---|---|
| پرورش گوسفند داشتی | بیش از ۵۰ درصد |
| پرواربندی دام سنگین | حدود ۷۰ درصد |
به همین دلیل، سیاست‌های دولت در زمینه تأمین نهاده دامی و تسهیلات دامداران اهمیت حیاتی دارد.
جمع‌بندی
تخصیص ۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات حمایتی برای دامداران، توسعه تولید قراردادی، اصلاح نژاد، بهبود مدیریت تولیدمثل و برنامه‌های کاهش هزینه خوراک دام، مجموعه‌ای از اقدامات دولت برای تقویت امنیت غذایی و کاهش چالش‌های صنعت دام است.
اجرای موفق این برنامه‌ها می‌تواند:
کاهش وابستگی به واردات نهاده دامی
افزایش تولید دام سبک و سنگین
بهبود معیشت دامداران روستایی و عشایری
کنترل قیمت گوشت قرمز
و افزایش پایداری صنعت دام کشور را به همراه داشته باشد.
پرسش و پاسخ متداول
۱. هدف اصلی تخصیص ۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات دامداران چیست؟
تأمین سرمایه در گردش، خرید نهاده دامی و حمایت از دامداران روستایی و عشایری.
۲. تولید قراردادی دام سبک شامل چه مزایایی است؟
تأمین نهاده، خرید تضمینی دام و استفاده از دام تولیدی برای تنظیم بازار.
۳. چند رأس دام تحت پوشش برنامه تولیدمثل قرار گرفته‌اند؟
در سال جاری یک میلیون رأس گوسفند تحت پوشش قرار گرفته‌اند.
۴. سهم خوراک دام از هزینه دامداری چقدر است؟
بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از کل هزینه‌ها را تشکیل می‌دهد.
۵. در زمان خشکسالی چگونه خوراک دام تأمین می‌شود؟
از طریق پسماندهای کشاورزی مانند سیب، پسته، گوجه و بقایای زراعی.
۶. اصلاح نژاد دام چه مزایایی دارد؟
کاهش مصرف نهاده، افزایش تولید گوشت و شیر و افزایش سود دامداری.